Statystyki spożycia alkoholu w Polsce są przerażające. W latach 70′ średnio na 1 mieszkańca w litrach czystego alkoholu przypadało 5 litrów, w latach 80′ 10 litrów. W 1995 roku spożywano 8 litrów, w 2005 roku 9,5 litra, w 2010 roku – 10,5 litra i ponad 11 litrów w 2017 roku (dane ze strony Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych). Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10, 1992) uzależnienie od alkoholu jest przewlekłym zaburzeniem.
Na 275 obywateli/ek Polski przypada 1 punkt sprzedaży alkoholu. Dla porównania w Norwegii na 18 000 osób przypada 1 punkt. Gdańsk liczy 466 tysięcy 631 osób. Czyli w Gdańsku mamy wg statystyk 1700 punktów z alkoholem. Zastanawiam się czy wliczają się w to również letnie punkty mobilne sprzedaży piwa? Prawdopodobnie nie.
Kiedy byłam na terapii w Wojewódzkim Ośrodku Terapii Uzależnień (WOTU) wielu moich kolegów i koleżanek mówiło o problemie jakim jest wyjście do sklepu spożywczego po chleb, bo wszędzie był alkohol. Mieli problem z wyznaczaniem tras na spacer, bo na każdym kroku na Starym Mieście były ogródki i ludzie bawili się, rozmawiali popijając browary lub drinki. Dla dopiero co wychodzącego z nałogu alkoholika/alkoholiczki to jest gehenna. Rocznie na leczenie alkoholizmu rząd wydaje w granicach 40 mld złotych. A jak wygląda profilaktyka? Szczerze – nie wygląda.
Kto uczy młodzież, że nadmierne picie alkoholu w wieku dojrzewania zamrozi emocje i spowoduje dysfunkcje komunikacyjne? Nie pamiętam, aby ktoś mnie tego nauczył. Dzisiaj mając 37 lat odkrywam moje zamrożone emocje, odczuwam lęk, strach, radość, euforię, smutek. Jeszcze 2 lata temu nie byłam w stanie mówić o emocjach. Alkohol zamroził moje emocje. Odczuwałam je, ale nie wiedziałam co się ze mną dzieje, czemu wybuchałam złością, agresją. Nie wiedziałam jak radzić sobie z porażką, a co jeszcze gorsze nie byłam przygotowana na sukces.
Alkohol towarzyszył mi od najwcześniejszych lat. Pochodzę z rodziny alkoholowej. Alkohol stosowałam jako lek przeciwdepresyjny i przeciwlękowy w ramach prób samoleczenia.
Fazy uzależnień, które poznałam w WOTU:
Faza 1 – Picie Towarzyskie
Picie sprawia przyjemność. Wzrost tolerancji i ochoty na alkohol.
Faza 2 – Ostrzegawcza
Szukanie okazji do picia. Inicjowanie wypijania kolejek. Po wypiciu lepsze samopoczucie. Alkohol przynosi ulgę, uwalnia od napięć. Rozpoczęte picie kończy się „urwaniem filmu”. Próby picia ukrytego, w samotności, na kaca.
Faza 3 – Krytyczna
Wyrzuty sumienia – „kac moralny”. „klin” przynosi ulgę. Zaniedbywanie rodziny i konflikty małżeńskie. Nieobecności w pracy. Usprawiedliwienie picia licznymi okazjami. Wzrost agresywności, konflikty z prawem. Zaniedbywanie wyglądu zewnętrznego. Zaburzenia popędu seksualnego. Picie ciągami na przemian z okresami całkowitej abstynencji dla poprawy zdrowia, udowodnienia „silnej woli”. Składanie przysiąg abstynencji. Poczucie pustki bezradności.
Faza 4 chroniczna
Okresy długotrwałego opilstwa. Picie poranne. Upijanie się w samotności. Spadek tolerancji na alkohol. Sięganie po alkohole niekonsumpcyjne. Rozpad więzi rodzinnej. Wynoszenie rzeczy, kradzieże – w celu zdobycia alkoholu. Padaczka alkoholowa. Choroby somatyczne – polineuropatia, marskość wątroby. Skrajne wyczerpanie organizmu. Degradacja zawodowa i społeczna. Otępienie alkoholowe „wtórny analfabetyzm”. Alkohol staje się głównym celem w życiu. Psychozy alkoholowe – „delirium”.
Uzależnienie od alkoholu jest chorobą mózgu, której rozwój uwarunkowany jest predyspozycją genetyczną oraz wpływem czynników środowiskowych, kulturowych i psychospołecznych.
28% osób doświadczających przewlekłego bólu fizycznego używa alkoholu jako środka przeciwbólowego. Od 6 do 19% osób i aż 15–28% osób z zaburzeniami snu używa alkoholu jako środka wspomagającego sen.
Dane – pochodzące z polskich ośrodków terapii uzależnień – wskazują, że około 1 /3 osób uzależnionych od alkoholu w Polsce podejmuje kontakt z ośrodkami terapeutycznymi.
W 2012 roku w Polsce 25,8% śmiertelnych wypadków samochodowych, spowodowanych było wpływem alkoholu, gdy kierującym był mężczyzna. W przypadku kobiet wskaźnik ten wynosił 7,1%. W przypadku marskości wątroby – stanowiącej jedno z poważnych powikłań spożywania alkoholu – oszacowano, że alkohol przyczynił się do jej powstania u 76,5% mężczyzn oraz 59% kobiet (źródło: pod redakcją prof. Marcin Wojnar „Medyczne aspekty uzależnienia od alkoholu”, Warszawa 2017).
Moja praktyka radzenia sobie z uzależnieniem:
Zaplanuj sobie cały dzień np. 6:00 pobudka, higiena, ubranie się, rozciągnie, 7:00 śniadanie, 7:30 przygotowanie do pracy, 8:00 podróż do pracy, 9:00 – 17:00 praca, 18:00 powrót do domu, 18:30 kolacja, 19:00 czytanie książki, 20:00 oglądanie filmu, 21:30 higiena, 22:00 – 6:00 sen.
Bądź w stałym kontakcie z przyjacielem, przyjaciółką, kolegą, koleżanką, mamą, tatą, bratem – ustal swoją „grupę wsparcia” czyli grupę lub 1 osobę do której możesz zadzwonić w kryzysie.
Zdrowo się odżywiaj dbaj o to, żeby dostarczyć sobie wszystkich składników i nie być głodną/ym.
Wysypiaj się i ewentualnie rób sobie drzemki w dzień.
Ruszaj się, biegaj, ćwicz, gimnastykuj się, uprawiaj jogę.
Wychodź na dwór, na powietrze i słońce co znacząco poprawia zdrowie fizyczne i psychiczne.
Dbaj o zdrowie mentalne, samorozwój, czas na refleksje – bądź świadomym tego co się z Tobą dzieje, analizuj swoje doznania i myśli, bądź świadoma/y emocji, tego co przeżywasz – prowadź dziennik wdzięczności, dziennika uczuć.
Znajdź zajęcie, które Cię pochłonie czyli pasje, hobby tj.: czytanie, filmy, naukę gotowania czy języków obcych, rękodzieło np. robienie makram, rzeźbienie w drewnie.
Dokształć się, czytaj materiały na temat uzależnień ze sprawdzonych źródeł np. badania psychologiczne socjologiczne, opcjonalnie blogi samorzeczników.
Jeśli masz możliwość skorzystaj z pomocy psychologicznej online.
Danuta Sowińska – absolwentka studiów podyplomowych na kierunku „Coaching” na Wyższej Szkole Gospodarki w Bydgoszczy i Akademii Profesjonalnego Coachingu ICF. Doświadczona trenerka, organizatorka wydarzeń wspierających rozwój osobisty tj. Międzynarodowy Tydzień Coachingu, zarządzanie różnorodnością tj. Business with Diversity, współautorka książki „Bezpardonowy innowator”, ekspertka w Modelu na Rzecz Równego Traktowania i Zespole Parlamentarnym ds. Równouprawnienia osób LGBT+. Pasjonuje się fotografią i tworzeniem filmów. Wolontariuszka od 22 lat. Prowadzi blog, nagrywa webinary.
Więcej na danutasowinska.pl.