Chyba każdy w życiu zadawał sobie pytania o przydatność wiedzy wyniesionej ze szkoły w prawdziwym życiu. W czasie, kiedy szkoły jeszcze czekają na rewolucję programu pod tym kątem, jeden przedmiot może wiele zmienić już teraz.
RUN – Rozwój Układu Nerwowego
Często przeniesienie wiedzy z najnowszych badań naukowych wprost do podręczników uczniów zajmuje sporo czasu, zwykle liczonego w latach. Na przykład od lat wiadomo, że stres jest największym czynnikiem ryzyka, jeśli chodzi o problemy nastolatków. Młodzi ludzie zmagają się z nim w najbardziej wrażliwym okresie swojego życia, a nastoletnie nawyki zostają nieraz na całe życie. Trudno jest też wymagać technik radzenia sobie ze stresem, kiedy nawet słowo 'stres’ nie jest powszechnie rozumiane przez dorosłych. Idea nowego przedmiotu, który pomoże nie tylko nastolatkom, to postawienie na wiedzę praktyczną. Wiedzę o prostych zasadach, które kierują ludzkim doświadczeniem w fizycznym ciele i psychice.
Rewolucja psychosomatyki
Sercem nowego przedmiotu jest umiejętność łączenia życia wewnętrznego i działań. To, co myślimy i czujemy, wpływa realnie na fizyczny stan Naszego ciała i możemy uczyć się to obserwować w czasie rzeczywistym. Rozwój Układu Nerwowego prowadziłby młodzież przed podstawy odruchów, prostych ćwiczeń i codziennych myśli i czynności, które pobudzają i relaksują układ nerwowy w zdrowy sposób. Program będzie składać się z kilku elementów rozumianych już przez najmłodsze dzieci.
Zacząć jak najwcześniej
W szkolnych funduszach na warsztaty i szkolenia jest specjalnie wydzielona część na profilaktykę zdrowia psychicznego i fizycznego. Badania stanu zdrowia psychicznego młodzieży szkolnej jednoznacznie wskazują, że stres jest dla nich największym życiowym wyzwaniem i ryzykiem. Podejmuje się oczywiście kolejne kroki, by obniżyć dzieciom poziom stresu i uwolnić ich czas na relaks i wsparcie zrównoważonego trybu życia. Koniec zadań domowych, by usunąć część obciążenia. Przesuwanie godziny pierwszych zajęć, by zbliżyć się do naturalnego cyklu dobowego nastolatków. I każda innowacja pedagogiczna, każda godzina wychowawcza skupiona na wsparciu w stresujących wyzwaniach. Te i inne inicjatywy przynoszą ulgę, ale odpowiadają na symptomy, a nie na źródło trudności. Metodyka musi skupić się na przekazaniu rzetelnej wiedzy praktycznej, krok po kroku prowadząc uczniów przez rozwój i funkcjonalność ich własnych ciał. Układ nerwowy jest delikatnym ale potężnym narzędziem w świadomych rękach. A Nasza wiedza o nim daje możliwość stworzenia podstawy programowej dla dzieci od pierwszych dni w szkole.
Zrozumieć swoje ciało
Na pierwszy strzał idą najważniejsze słowa, rzucane wkoło, jak gorące ziemniaki: Stres. Uważność. Samoregulacja i koregulacja. Emocje. Równowaga emocjonalna. Psychika. Uniwersalne potrzeby ludzkie. Z tym arsenałem zaczynają się ćwiczenia i pierwsze wyjaśnienia: Że stres jest jak prąd w ciele i służy do każdego podniesienia ręki, pomyślenia czegokolwiek, do każdego chcenia i każdego słowa.
Że ten prąd w ciele możemy gromadzić i zmniejszać. I obserwować, jak opadają Nam zrelaksowane ręce albo zaciskają się ręce gotowe do działania.
Że uwaga kierowana do wewnątrz ciała jest jak mięsień. Możemy ćwiczyć go w dowolnym momencie i użyć tej skupionej uwagi do kierowania swoimi myślami, emocjami i działaniami.
Że to kierowanie sobą od środka dzieje się wspólnie (koregulacja) i z samym sobą (samoregulacja).
Że emocje to różne substancje w organizmie, które, jak kolory, barwią Nasze napięcie i dają różne smaki gotowości do przeżywania radości, smutku, nudy czy ciekawości.
I tak każde kolejne słowo klucz rozkładane wspólnie na zajęciach w szkole buduje realną wiedzę i umiejętności kierowania sobą od pierwszych zajęć.
Klucz do sukcesu: dostępność i powtarzalność
W świecie subskrypcji i komercjalizacji udogodnień, pewne umiejętności nie mogą być towarem luksusowym. Polskie szkoły niosą na sobie konstytucyjne obietnice o dostępie do nauki dla wszystkich. Mamy szansę wzbogacić system szkolnictwa o przedmiot, który daje obietnicę czegoś więcej. Przedmiot, który rozszerza edukację o powszechną, cotygodniową profilaktykę zdrowia psychicznego.
Im więcej dobrych praktyk uda się wprowadzić w szkole, tym realniej prezentuje się idea świadomego społeczeństwa. Społeczeństwa ludzi uczonych, jak dbać o swój organizm. Jak rozumieć emocje i budować zdrową rezyliencję – kolejne słowo klucz w teorii zdrowia psychicznego. Rezyliencja to ciekawe połączenie wytrzymałości i elastyczności. Podatność na zmiany i zdrowe wracanie do formy po przeciążeniach. Nie unikanie wyzwań, ale właśnie odpowiedzialne ważenie zysków i strat, poznawanie i zdrowe przesuwanie własnych granic. A kluczowa do tworzenia każdej umiejętności jest powtarzalność.
Dbanie o zdrowie psychiczne w szkole – utopia czy kwestia czasu?
Próby skupienia uwagi dzieci na kwestiach zdrowia psychicznego kończą się… zaskakująco pomyślnie. Zaskoczenie bierze się często ze zniekształconego obrazu nastolatków i tego, co uznają za ważne. Świetnym przykładem są ataki paniki jako temat zajęć wychowawczych albo omawianie wysokiej wrażliwości na przykładach. Empatia i ciekawość, jaką widać u dzieci na każdych zajęciach, pozwala śmiało budować wizję wprowadzenia powszechnych zajęć z praktycznej wiedzy na każdym etapie szkół powszechnych. Pozostaje tylko połączyć istniejące już elementy w początek prawdziwej rewolucji systemu.
Początki tej zmiany już istnieją.
Każde pojedyncze zajęcia na lekcjach wychowawczych. Ale też każdy program wychowawczy, czyli idea obierana i prezentowana przez wychowawcę na dany rok szkolny dla swojej klasy.
Każde warsztaty profilaktyki zdrowia psychicznego prowadzone w szkołach przez podmioty zewnętrzne.
Każda innowacja pedagogiczna, czyli forma, która pozwala nauczycielom eksperymentować z poprawą jakości nauczania i funkcjonowania oświaty.
Każdy pilotażowy program ministerstwa i projekt autorski indywidualnych nauczycieli, który wprowadza elementy wiedzy o tym, jak uczniowie mogą uczyć się świadomej współpracy między umysłem i ciałem.
Oświata i świadomość ciała
Polska infrastruktura oświaty daje ogromne możliwości realizacji ambitnych projektów na dużą skalę. Uczniowie są spragnieni umiejętności radzenia sobie z codziennością i dbania o własne zdrowie. I to nie tylko z powodu mody, choć taka obecnie panuje. Oświata w Polsce niesie na sobie ogromny ciężar swojego cennego zadania – dbania o rozwój najmłodszych. Co jakiś czas zdarza się skok rozwojowy, który ulepsza cały system. Przedmiot, który pozwoli uczyć się o ciele i umyśle, opanować stres i emocje – to największy skok rozwojowy szkolnictwa, który otworzy zbliżającą się erę wiedzy praktycznej w najlepszym tego słowa znaczeniu.
O autorce:
Agata Czyżowska jest trenerem świadomości, filozofem i przewodnikiem duchowym. Swoją Pracownię Świadomości założyła jako platformę rozwijania umiejętności psychosomatycznych i ludzkiego potencjału. Łączy wiedzę z najnowszych badań naukowych z tradycyjnymi i współczesnymi praktykami duchowymi. Prowadzi cotygodniowy podcast i Szkołę Rozwoju Świadomości na zoomie. Tworzy i prowadzi również autorskie warsztaty, w tym dla szkół, a na sesjach indywidualnych wsparła dotychczas kilkaset osób.
https://pracowniaswiadomosci.com.pl/ https://heylink.me/pracownia